Kontaminasyon: Biyoteknolojide Küçük Bir Hata Büyük Sonuçlar Doğurabilir

Biyoteknolojik üretim süreçlerinde en çok karşılaşılan ve en zor yönetilen sorunlardan biri kontaminasyondur.

Kontaminasyon; üretim sırasında hedeflenen mikroorganizma ya da ürün dışında istenmeyen biyolojik, kimyasal veya fiziksel unsurların sürece dahil olması olarak tanımlanır. Çoğu zaman fark edilmesi geç olur, etkisi ise tüm süreci geri döndürecek kadar büyük olabilir.

Biogenesis Biyoteknoloji olarak sahada karşılaştığımız vakalar gösteriyor ki kontaminasyon genellikle tek bir hatadan değil, birden fazla küçük ihmalin birleşmesinden kaynaklanır.

Kontaminasyon Nasıl Ortaya Çıkar?

En yaygın kontaminasyon türü mikrobiyal kontaminasyondur. Fermentasyon veya çoğaltım süreçlerinde ortam koşulları, hedef mikroorganizma kadar çevrede bulunabilecek diğer mikroorganizmalar için de elverişli olabilir. Yetersiz sterilizasyon, hatalı hammadde kullanımı ya da ortam hijyenindeki küçük bir aksaklık sürecin yönünü tamamen değiştirebilir.

Kimyasal kontaminasyon ise çoğu zaman göz ardı edilir. Temizlik ve dezenfeksiyon için kullanılan maddelerin kalıntıları, uygunsuz depolama koşulları veya saflığı yeterince kontrol edilmemiş girdiler ürün stabilitesini olumsuz etkileyebilir.

Çapraz kontaminasyon özellikle birden fazla ürünün veya mikroorganizmanın aynı tesiste işlendiği durumlarda karşımıza çıkar. Ekipman, personel ya da hava yoluyla taşınan mikroorganizma yükü ciddi risk oluşturur.

Kontaminasyon yalnızca bir partinin kaybedilmesi anlamına gelmez.

·       Üretim sürelerinin uzaması,

·       Ek analiz ve temizlik maliyetleri,

·       Ürün performansında tutarsızlık,

·       Güvenilirlik kaybı gibi sonuçlar doğurur. Özellikle tarım ve çevre biyoteknolojisi uygulamalarında, sahaya çıkan ürünün beklenen etkiyi göstermemesi çoğu zaman kontaminasyonla ilişkilidir.

Kontaminasyon Yönetimi: Önlemek, Düzeltmekten Daha Etkilidir

Sahada edinilen deneyimler şunu net şekilde gösterir: Kontaminasyon, son kontrolde yakalanacak bir problem değil, süreç boyunca izlenmesi gereken bir parametredir. Bu nedenle;

• Hammaddelerin düzenli mikrobiyolojik analizleri,

• Ortam ve ekipman hijyeninin standart prosedürlerle izlenmesi,

• Personelin üretim disiplinine dair farkındalığı,

• Süreç içi örnekleme ve takip kontaminasyon riskini ciddi ölçüde azaltır.